شمس الدين حافظ

562

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

478 - « خنده دل‌آشوب » دامن‌كشان همىشد در شَربِ زركشيده * صد ماهرو ز رشكش جَيب قَصَب‌دريده از تابِ آتشِ مى بر گردِ عارضش خَوى * چون قطره‌هاى شبنم بر برگ گل چكيده ياقوت جان‌فزايش ، از آب لطف زاده * شمشاد خوش‌خرامش ، در ناز پروريده لفظى فصيح شيرين ، قدّى بلندِ چابك * رويى لطيفِ دلكش ، چشمى خوشِ كشيده آن لعلِ دلكشش بين وان خندهء دل‌آشوب * وان رفتنِ خوشش بين وان گام آرميده آن آهوى سيه‌چشم ، از دام ما برون شد * ياران چه چاره سازيم ، با اين دلِ رميده زنهار تا توانى اهلِ نظر ميازار * دنيا وفا ندارد ، اى يارِ برگزيده تا كى كشم عِتيبت از چشمِ دل‌فريبت * روزى كرشمه‌اى كن اى نور هردو ديده گر خاطر شريفت رنجيده شد ز حافظ * بازآ كه توبه كرديم از گفته و شنيده * توضيحات : همىشد ( همىرفت - مىرفت - ماضى استمرارى ) شرب زركشيده ( گريبان لباس حرير ) قصب ( لباس ابريشمى و كتانى نازك - نى ) جيب ( گريبان ) تاب ( فروغ ) خوى ( عرق ) ياقوت ( استعاره از لب يار ) آب لطف زاده ( از آب چشمهء لطافت بوجود آمده است ) پروريده ( تربيت‌شده ) لفظ ( سخن ) فصيح شيرين ( با فصاحت ، قند مانند ) چابك ( ظريف و رعنا ) آرميده ( آرام و با تأنى ) آهوى سيه‌چشم ( غزال سياه چشم - محبوب ) دل رميده ( دل سركش و عاشق شده ) زنهار ( آگاه باش ) اهل نظر ( اهل معرفت حق - عاشق ) معنى بيت ( 8 ) ( تا چند از چشم دل‌فريب و زيباى تو خشم و سرزنش تحمل كنم ، اى دوست يگانه يك روز هم با كرشمه و عشوه نگاهى به جانب ما بينداز ) خاطر شريف ( دل بزرگوار تو ) رنجيده ( آزرده خاطر ) گفته و شنيده ( از آنچه مردم دربارهء ما به تو گفته‌اند چه درست و چه نادرست ) توبه ( پوزش ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيت‌هاى 1 و 2 و 3 به ترتيب فرمايد : ( محبوبم در لباس كتان نازك زربفت با ناز و كرشمه خرامان مىرفت و از شدت حسادت جمال وى صد زيباروى ، لباس حرير خود را پاره كردند ) ( از حرارت آتش شراب بر اطراف چهره‌اش ، مانند ژاله و قطرات باران كه بر برگ گل بيفتد ، چهره‌اش عرق كرده بود ) ( لب ياقوت روح‌پرور محبوب از آب چشمهء محبت بوجود آمده است و قامت بلندش به ناز تربيت شده است ) خود تفسير كنيد . 2 - اين نيت ارزش آن را دارد كه برايش تلاشى بىوقفه كنيد ، زيرا سعادت و كاميابى در آن به خوبى ديده مىشود و حيف است كه زمان از كف برود و وقت بيهوده تلف گردد . 3 - همه چيز از روى اجبار به دست مىآيد غير از عشق كه بايد دلى گرم و قلبى پر از احساس وجود داشته باشد ، پس اول او را امتحان كنيد سپس دل در گرو عشق او بسپاريد كه هم پسنديده است و هم عيبى ندارد ، زيرا ممكن است دلش جاى ديگر باشد و شما را براى حسادت ديگران بطور موقتى انتخاب كرده باشد . 4 - در آينده امكانات بهترى در اختيار شما قرار خواهد گرفت و بهتر بگويم زمان در اختيار شماست و شاهين موفقيت اجازهء ورود مىخواهد . 5 - عزيزم ، نشانهء دوست مخلص چهار چيز است 1 - قلبش پاك است 2 - اعضايش بىآزار است 3 - خيرش به ديگران رسد 4 - از بد كردن خوددارى مىكند . 6 - با توكل بر خداى متعال اقدام كنيد و ابتدا بجاست كه با استادى در اين‌باره مشورت كنيد و بايد به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد .